Nieuwe Hollandse Waterlinie

2015 - tweehonderdjarig bestaan van de Linie

KunstFort Asperen is onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. De Waterlinie is een typisch Nederlands verdedigingsmiddel, dat voor het eerst werd ingezet in de 17e eeuw. Grote gebieden werden onder water gezet door sluizen te openen en dijken te doorbreken, zodat er een laag water op het maaiveld lag. Het water was ondiep (zo'n 30 tot 60 cm), maar doordat ontelbare greppels, sloten en vaarten onzichtbaar werden, werd het een enorm obstakel voor een vijandelijk leger met rollend materieel. Op de hoger gelegen dijken werden zware forten gebouwd.

Nederland heeft twee historische Waterlinies, de Oude en de Nieuwe. De Oude Waterlinie werd in 1672 ingezet tegen het binnentrekkende leger van Lodewijk XIV. Van de toenmalige Zuiderzee tot aan de Biesbosch werd het laagland onder water gezet. Bewapende forten bewaakten de smalle landdoorgangen. Het relatief kleine Nederlandse leger kon met succes de invasie stoppen. In de 19e eeuw kwam Nederland alsnog onder Frans bestuur. In deze periode werd de grondslag gelegd voor een nieuw verdedigingsstelsel van het latere Koninkrijk der Nederlanden.

De hoofdverdediging werd de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Net als bij de Oude Waterlinie steunde de Nieuwe Waterlinie op uitgebreide onderwaterzettingen (inundaties), waarbij een reeks nieuwe forten en inlaatsluizen een belangrijke rol speelde. Deze militaire en waterstaatkundige onderdelen van de Nieuwe Hollandse Waterlinie werden gebouwd en regelmatig verbeterd in de periode 1816 tot 1881. Het Fort bij Asperen en de bijzondere sluizen in de Linge maakten deel uit van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, dat zich uitstrekte van Naarden en Muiden aan de Zuiderzee tot aan de Biesbosch voorbij Werkendam.